de zonne’vitamine’
Het is november. De dagen worden korter, de zon laat zich minder zien en juist dan begint het verhaal van vitamine D.
Want wat we vaak vergeten: deze zonnevitamine is eigenlijk geen vitamine, maar een lichtsignaal.
Zodra zonlicht op je huid valt, verandert cholesterol in een voorlopervorm van vitamine D.
Vanuit daar moet je lichaam het nog tweemaal omzetten; eerst in de lever, dan in de nieren tot de actieve vorm die je cellen werkelijk kunnen gebruiken.
Dat proces vraagt niet alleen licht, maar ook goede vetten, magnesium en gezonde mitochondriën.
Wat doet vitamine D?
Vitamine D regelt honderden processen: het ondersteunt je botten, tanden en spieren, houdt je immuunsysteem alert en helpt je humeur stabiel.
Vrijwel iedere cel heeft receptoren voor D een teken van hoe fundamenteel het is.
D werkt bovendien samen met vitamine K2: D maakt calcium beschikbaar, K2 stuurt het naar de juiste plekken (botten, tanden).
Hoe maak je het aan?
De grootste bron is zonlicht.
Zodra de zonkracht boven 3 komt en je huid onbedekt is, maakt je lichaam binnen 15–30 minuten een voorraad aan.
Die wordt opgeslagen in vetweefsel, zodat je er in de winter op kunt teren.
In Nederland lukt dat meestal tussen mei en oktober.
Daarbuiten is de zonkracht te laag en zit je vaker binnen en dus draait de aanmaak grotendeels stil.
Je lichaam gebruikt dan de opgeslagen voorraad en maakt deze via koude en vetverbranding langzaam actief.
Dat laatste is bijzonder:
koude prikkelt je mitochondriën om de vetoplosbare vorm van D om te zetten naar een bioactieve, wateroplosbare vorm.
Zo helpt je winterritme mee om de zomerenergie vrij te maken.
Waarom vetten ertoe doen
Omdat D wordt gevormd uit cholesterol, heb je gezonde vetten nodig als bouwsteen:
denk aan grasgevoerde roomboter, eieren, vette vis, olijfolie, kokosvet en een goede omega 3- inname.
Te veel plantaardige omega 6-vetten (zoals zonnebloem- of sojaolie) remmen juist deze aanmaak en verhogen ontstekingsactiviteit.
En suppleren dan?
In de winter kan een D3-supplement zinvol zijn, zeker als je weinig buiten bent of een donkere huid hebt.
Maar onthoud: een capsule vervangt geen zon.
Zonlicht levert niet alleen UVB (voor aanmaak), maar ook rood en infrarood licht, die je mitochondriën activeren.
Gebruik suppletie dus als ondersteuning van het natuurlijke ritme, niet als vervanging.
Wist je dat…
– Vitamine D wordt gemaakt uit cholesterol in de huid
– Een lichte stijging van cholesterol bij D-suppletie meestal geen probleem is, maar een teken dat de omzetting actief is
– Kou en rood licht helpen om opgeslagen D om te zetten in de bioactieve vorm
Meten is weten
Wil je weten hoe je ervoor staat?
Met een eenvoudige vingerpriktest kun je je vitamine D-spiegel zelf meten.
Streef naar een waarde van ongeveer 75 nmol/l of hoger.
Is je waarde laag, overleg dan met een deskundige over dosis en duur — want ieder lichaam werkt anders.
Tot slot
De zon is je vriend, niet je vijand.
Ze voedt, verwarmt en vult je cellen met licht.
Vitamine D is opgeslagen zon, een herinnering aan zomer in je winterhuid.
Wil je leren hoe licht, kou en ritme samenwerken in dit proces?
Dan komt dat in het vervolgblog: De winter in je huid – over mitochondriën, vetverbranding en de magie van kou.
Liefs, Ingrid
Pingback: Suiker, koolhydraten en bloedsuiker: hoe je lijf in balans komt met ritme, licht en voeding