Watervasten: wat gebeurt er tijdens 72 uur zonder eten?
Drie dagen niet eten. Wat gebeurt er dan eigenlijk in je lichaam?
Dat is de vraag die mij na al die jaren nog steeds fascineert.
Wanneer er langere tijd geen voeding binnenkomt, verandert de omgeving waarin je lichaam zijn werk moet doen. De energie uit je laatste maaltijden raakt verder uit beeld, opgeslagen brandstoffen worden aangesproken en je stofwisseling verschuift steeds meer richting vetzuren en ketonen.
Niet met één magische schakelaar op een exact aantal uren.
Wel stap voor stap.
En juist in die verschuiving gebeurt iets wat we in ons gewone leven, waarin we meerdere keren per dag eten, zelden zo duidelijk ervaren.
Ik begeleid inmiddels drie jaar mensen tijdens een 72-uurs watervast. Daarbij is voor mij één ding steeds belangrijker geworden:
watervasten gaat niet over bewijzen dat je drie dagen zonder eten kunt.
Het gaat over begrijpen wat je lichaam doet wanneer voeding tijdelijk wegvalt. Over voelen wat honger eigenlijk is. Over energie, rust, ketonen, herstelprocessen en de signalen die onderweg ineens veel beter hoorbaar kunnen worden.
Voor de juiste persoon en op het juiste moment vind ik een 72-uurs watervast een ontzettend waardevolle ervaring.
En precies dat stukje — voor wie en wanneer — hoort er voor mij altijd bij.
Waar ben je benieuwd naar?
Je kunt deze pagina van boven naar beneden lezen, maar je kunt ook meteen naar het onderwerp springen waar jij meer over wilt weten.
Fijn dat je me gevonden hebt
Ik ben Ingrid van Eijk. Ik verdiep me inmiddels bijna twintig jaar in voeding, leefstijl en de fysiologie van het lichaam.
Watervasten kreeg daarin de afgelopen jaren een bijzondere plek. Inmiddels begeleid ik al drie jaar mensen tijdens een 72-uurs watervast en juist daar zie ik steeds opnieuw hoe bijzonder het lichaam kan schakelen wanneer er tijdelijk geen voeding binnenkomt.
Ik hou ervan om te begrijpen wat er onder de motorkap gebeurt. Niet alleen wat je kunt doen, maar vooral waarom je lichaam erop reageert zoals het reageert.
Daarom kijk ik bij watervasten ook nooit alleen naar die 72 uur. Ik wil weten wie jij bent, hoe je lichaam ervoor staat en of dit voor jou op dit moment een passende prikkel is.
Want precies dat stukje — voor wie en wanneer — maakt voor mij het verschil.
Wil je meer over mij weten kijk dan hier
Wat is watervasten eigenlijk?
Bij watervasten eet je gedurende een bepaalde periode geen voeding. Je lichaam krijgt dus tijdelijk geen nieuwe energie uit koolhydraten, vetten en eiwitten aangeleverd en moet steeds meer gaan werken met wat er al aanwezig is.
En dáár wordt het interessant.
Want je lichaam zit niet hulpeloos te wachten tot jij weer iets eet.
Het kan schakelen.
Na een maaltijd gebruik je een deel van de binnengekomen energie direct en sla je een deel op voor later. Glucose kan bijvoorbeeld als glycogeen worden opgeslagen in je lever en spieren. Vet wordt opgeslagen in je vetweefsel.
Zodra er geen nieuwe maaltijd volgt, verandert die situatie geleidelijk.
Je insulinespiegel daalt. Je lever spreekt zijn glycogeenvoorraad verder aan om glucose beschikbaar te houden. Tegelijkertijd worden steeds meer vetzuren uit je eigen voorraad vrijgemaakt en gaat je lever daar ketonen van maken.
Je lichaam verschuift dus van een situatie waarin er voortdurend energie van buitenaf binnenkomt naar een situatie waarin het steeds nadrukkelijker zijn eigen opgeslagen energie aanspreekt.
Deze verschuiving wordt ook wel de metabolic switch genoemd.
En nee, die omschakeling vindt niet bij iedereen op hetzelfde uur plaats. Wat je vóór de vast hebt gegeten, hoeveel glycogeen je hebt opgeslagen, hoeveel je beweegt en jouw eigen stofwisseling spelen allemaal mee.
Daarom hou ik niet zo van de strakke tijdlijntjes waarin ieder mens op uur 12, 17 of 24 precies hetzelfde zou doen.
Je lichaam draagt geen stopwatch.
De richting waarin het beweegt is wél duidelijk.
Hoe langer er geen voeding binnenkomt, hoe verder het metabolisme zich aanpast aan die nieuwe situatie en hoe groter de rol van opgeslagen vet en ketonen wordt.
En waarom dan 72 uur?
Een nacht niets eten is óók vasten.
Een dagelijks eetritme waarbij je bijvoorbeeld zestien uur niet eet, kennen veel mensen als intermittent fasting.
Bij 72 uur watervasten gaan we alleen een stuk verder.
Je geeft die fysiologische verschuiving niet een paar uur, maar drie dagen de tijd om zich verder te ontwikkelen.
En juist daar begint voor mij het verschil tussen af en toe een maaltijd overslaan en werkelijk ervaren wat langer vasten met je lichaam doet.
Want terwijl je energievoorziening verandert, reageren ook allerlei signaleringssystemen in je cellen op het tijdelijk ontbreken van voedingsstoffen.
En dan komen we bij een proces waar je waarschijnlijk weleens over hebt gehoord:
autofagie.
Autofagie: het interne onderhoud van je cellen
Autofagie is misschien wel het proces waar het meest over wordt gesproken wanneer het over langer vasten gaat.
En terecht, want het is fascinerend.
Het woord betekent letterlijk zoiets als ‘zelf eten’.
Je cellen beschikken over een eigen systeem waarmee beschadigde, versleten of overbodige onderdelen kunnen worden afgebroken. Bruikbare bouwstenen die daarbij vrijkomen, kunnen vervolgens opnieuw worden ingezet.
Een ingebouwde opruim- en recycleploeg.
Intern onderhoud, eigenlijk.
Autofagie is niet iets wat pas ineens begint wanneer jij een bepaald aantal uren niet hebt gegeten. Dit onderhoudssysteem is altijd in je lichaam aanwezig.
Wat tijdens vasten verandert, zijn de omstandigheden waarin je cellen hun werk doen.
Wanneer er voortdurend voedingsstoffen binnenkomen, krijgt groei en opbouw relatief veel ruimte. Zodra die aanvoer langere tijd wegvalt, veranderen de signalen in en rond je cellen.
Er komt niets nieuws binnen.
Dus wordt het belangrijker om slim om te gaan met wat er al is.
Op te ruimen.
Bruikbare onderdelen opnieuw te gebruiken.
En beschadigde of overbodige structuren af te breken.
Voedingsschaarste is dan ook een belangrijke prikkel voor autofagie.
Maar begint autofagie dan niet na 17 uur?
Die 17 uur heb ik zelf jarenlang genoemd.
En ik snap nog steeds heel goed waarom zo’n getal blijft hangen. Het maakt een ingewikkeld fysiologisch proces lekker overzichtelijk.
Alleen draagt je lichaam ook hier geen stopwatch.
Autofagie vindt plaats in verschillende weefsels, wordt door meerdere signalen aangestuurd en is bij levende mensen bovendien lastig rechtstreeks te meten. Hoe sterk autofagie tijdens vasten verandert, kan verschillen per weefsel, persoon en omstandigheden.
Op uur 17 gaat er dus niet ineens een autofagielampje aan.
Wat we wél weten, vind ik minstens zo interessant:
langere tijd geen voeding binnenkrijgen verandert de omstandigheden in je cellen in een richting waarin autofagie wordt gestimuleerd.
Dat is voor mij één van de redenen waarom een 72-uurs watervast wezenlijk iets anders is dan alleen een ontbijt overslaan.
Die 72 uur zijn geen magische grens.
Je geeft je lichaam wel drie dagen waarin de aanvoer van voeding wegblijft en je stofwisseling de tijd krijgt zich verder aan het vasten aan te passen.
Van steeds opnieuw ontvangen en opslaan, naar steeds meer werken met wat er al aanwezig is.
Gebruiken.
Aanpassen.
Onderhouden.
En dat vind ik nog steeds behoorlijk magisch.
Is 72 uur watervasten gezond?
Ik krijg die vraag natuurlijk vaak.
En mijn antwoord is niet ingewikkeld:
voor de juiste persoon, op het juiste moment, vind ik een 72-uurs watervast een ontzettend waardevolle prikkel.
Alleen zit voor mij alles in die woorden: de juiste persoon en het juiste moment.
Vasten vraagt namelijk iets van je lichaam.
Je stopt drie dagen lang de aanvoer van voeding en je lichaam moet zich aanpassen aan een andere metabole situatie. Het menselijk lichaam beschikt over mechanismen om tijdens voedselonthouding steeds meer over te schakelen op opgeslagen energie. Naarmate het vasten langer duurt, neemt de vetverbranding toe en krijgen ketonen een steeds grotere rol.
Tegelijkertijd is dat schakelen óók een prikkel.
Tijdens langer vasten veranderen niet alleen de brandstoffen die je gebruikt. Ook hormonen die betrokken zijn bij de aanpassing aan voedselonthouding veranderen. Zo kan cortisol tijdens een langere vast tijdelijk stijgen.
En precies daarom wil ik weten hoe iemand ervoor staat vóór we beginnen.
Hoe is je energie?
Hoe slaap je?
Hoeveel stress draag je op dit moment?
Eet je voldoende en voedzaam?
Gebruik je medicatie?
Zijn er gezondheidsomstandigheden waar ik rekening mee moet houden?
En vooral:
wat vraagt je lichaam op dit moment al van je?
Daarom beoordeel ik vooraf zelf of ik iemand tijdens een 72-uurs watervast wil begeleiden. Dat doe ik aan de hand van een aantal gerichte vragen en een korte intake.
En ik zeg regelmatig nee.
Soms is het simpelweg niet het juiste moment. Soms zie ik in iemands gezondheid, belastbaarheid of omstandigheden redenen waarom ik een 72-uurs vast op dat moment niet passend vind.
Wanneer iemand goed gevoed is, over het algemeen goed slaapt en het lichaam op dat moment niet al onder grote druk staat, kijk ik heel anders naar een 72-uurs vast dan wanneer iemand al maanden probeert overeind te blijven.
Bij langdurige stress of een burn-out vind ik drie dagen watervasten bijvoorbeeld geen logische volgende prikkel.
Je lichaam is dan al hard aan het werk om zich aan te passen.
Daar hoef ik niet per se nóg iets bovenop te leggen.
Dat is ook waarom ik niet werk vanuit de gedachte:
watervasten is gezond, dus iedereen zou het moeten doen.
Ik kijk naar de persoon tegenover me.
Voor wie?
Wanneer?
En onder welke omstandigheden?
Soms betekent dat dat ik enthousiast denk: ja, dit kan een prachtig moment zijn om een 72-uurs vast te ervaren.
En soms is mijn antwoord:
nu niet.
Misschien later.
Dat vind ik geen mislukte kans om te vasten.
Dat ís luisteren naar je lichaam.
Wat gebeurt er na 24, 48 en 72 uur watervasten?
Als je online zoekt naar watervasten, kom je al snel tijdlijntjes tegen.
Na 12 uur gebeurt dit.
Na 17 uur dat.
Na 24 uur weer iets anders.
En op uur 72 zou je lichaam dan bij de grote finale aankomen.
Zo netjes houdt je lichaam zich alleen niet aan ons schema.
Wat je vóór de vast hebt gegeten, hoeveel glycogeen je hebt opgeslagen, hoeveel je beweegt en je eigen stofwisseling bepalen allemaal hoe snel je door de verschillende fases beweegt.
Toch is er wel degelijk een richting te zien.
En die vind ik veel interessanter dan een stopwatch.
De eerste 24 uur, van de laatste maaltijd naar je eigen voorraad
In de eerste uren na je laatste maaltijd is je lichaam nog volop bezig met de energie die je hebt gegeten.
Wanneer er geen volgende maaltijd komt, daalt je insulinespiegel verder en gaat je lever steeds nadrukkelijker opgeslagen glycogeen gebruiken om glucose beschikbaar te houden.
Tegelijkertijd neemt de mobilisatie van vet toe.
Je lichaam is dus al aan het schakelen. Tijdens langer vasten dalen glucose en insuline en verschuift de brandstofvoorziening steeds verder richting opgeslagen vet.
Dat kun je soms ook voelen.
Honger kan in golven komen. Je kunt merken hoe sterk bepaalde eetmomenten in je dag eigenlijk gewoonte zijn geworden. Sommigen voelen zich prima, anderen krijgen hoofdpijn, worden kouder of zijn wat minder energiek.
In de groepen die ik begeleid zie ik steeds opnieuw hoe verschillend juist die eerste dag kan verlopen.
Richting 48 uur, vet en ketonen krijgen steeds meer ruimte
Naarmate het vasten voortduurt, wordt de beschikbare leverglycogeenvoorraad kleiner en gaat je lichaam steeds nadrukkelijker andere energiebronnen gebruiken.
Vetweefsel geeft meer vetzuren vrij.
Je lever gebruikt een deel daarvan om ketonen te maken.
En die ketonen worden onder andere voor je hersenen steeds belangrijker als brandstof. De productie en concentratie van ketonen nemen tijdens langer vasten duidelijk toe.
Maar ketonen vind ik om nóg een reden fascinerend.
Ze zijn méér dan alleen een alternatieve brandstof.
Vooral beta-hydroxybutyraat — BHB — kan ook als signaalmolecuul werken. Het vervoert dus niet alleen energie vanuit de lever naar andere weefsels, maar kan ook cellulaire signaalroutes beïnvloeden.
Voor mij zijn ketonen daarom een beetje de gouden glitterstofjes van het vasten.
Je lichaam maakt wanneer voeding wegvalt niet simpelweg een noodbrandstof omdat de glucose opraakt. Het beschikt over een prachtig alternatief energiesysteem waarvan de stoffen óók informatie kunnen dragen.
Hoe magisch is dat?
En dit is vaak ook het moment waarop mensen verbaasd raken. Want vooraf verwachten veel mensen dat honger ieder uur erger zal worden.
Zo hoeft het helemaal niet te verlopen.
Ik zie regelmatig dat de honger juist rustiger wordt wanneer iemand verder in de vast komt. Sommige mensen beschrijven daarbij een opvallende helderheid of een heel rustige energie.
Anderen hebben het vooral koud en denken: Ingrid, vertel me nog eens waarom ik dit een goed idee vond.
Ook dát hoort erbij.
Richting 72 uur, je stofwisseling past zich verder aan
Op de derde dag zit je lichaam al langere tijd zonder nieuwe aanvoer van energie.
Vetverbranding en ketonen spelen inmiddels een veel grotere rol dan na een gewone nacht vasten en de signalen die samenhangen met de afwezigheid van voedingsstoffen zijn al langere tijd aanwezig.
Ook op andere niveaus gebeurt er iets interessants.
In een humane studie waarin twaalf gezonde mensen zeven dagen alleen water kregen, werden dagelijks ongeveer 3.000 verschillende plasma-eiwitten gevolgd. De bredere systemische veranderingen werden vooral vanaf ongeveer drie dagen volledig vasten duidelijk zichtbaar.
Dat betekent niet dat 72 uur een magische grens is. Op 71 uur en 59 minuten staat je lichaam niet te wachten tot de klok eindelijk omspringt.
Het betekent voor mij wel dat drie dagen lang genoeg is om de veranderingen die bij langer vasten horen werkelijk de tijd te geven zich verder te ontwikkelen..
En daar zit een belangrijk deel van mijn fascinatie voor 72 uur.
Je ervaart niet alleen dat je een maaltijd kunt overslaan. Je ervaart hoe aanpasbaar je lichaam is wanneer de gebruikelijke aanvoer van voeding langere tijd wegvalt.
En misschien ontdek je onderweg nog iets anders. Dat honger niet altijd betekent wat je dacht dat het betekende. Dat energie niet alleen uit de maaltijd vóór je hoeft te komen.
En dat je lichaam veel meer mogelijkheden heeft om te schakelen dan je in een gewone eetdag ooit merkt.
Hoe voelt 72 uur watervasten eigenlijk?
Misschien denk je dat drie dagen watervasten vooral drie dagen honger hebben betekent. Dat hoor ik vaak vooraf van mensen die ik begeleid.
En natuurlijk kan er honger zijn.
Alleen is honger veel minder voorspelbaar dan we vaak denken.
Het kan ineens opkomen en een half uur later weer verdwijnen. Het kan precies rond het tijdstip verschijnen waarop je normaal luncht. Of wanneer iemand naast je begint te eten.
En soms ontdek je daardoor iets interessants:
niet ieder verlangen naar eten is hetzelfde als lichamelijke honger.
Een eetmoment is ook ritme. Gewoonte. Gezelligheid. Een pauze in je werkdag. Iets doen wanneer je je verveelt.
Of simpelweg: het is zes uur, dus blijkbaar hoort er nu eten op tafel.
Wanneer dat drie dagen wegvalt, worden die patronen ineens behoorlijk zichtbaar.
Geen twee vasten zijn hetzelfde
Ook lichamelijk reageert iedereen anders. De één voelt zich de eerste dag verrassend goed en krijgt het later moeilijker.
Een ander heeft juist in het begin hoofdpijn, voelt zich wat slapper of heeft het koud en merkt daarna dat er meer rust komt.
Je slaap kan anders zijn. Je energie kan wisselen. Je kunt het ene moment denken: dit gaat eigenlijk verbazingwekkend makkelijk en twee uur later intens verlangen naar iets waarvan je normaal niet eens bijzonder enthousiast wordt.
En ja, sommige mensen beschrijven wanneer ze verder in de vast komen een opvallende helderheid in hun hoofd of een rustige, gelijkmatige energie.
Dat vind ik interessant.
Niet omdat ik je vooraf wil beloven dat jij je op dag twee ineens fantastisch gaat voelen. Wel omdat het zo mooi laat zien dat energie veel ingewikkelder is dan:
ik heb niet gegeten, dus mijn energie moet wel opraken.
Je lichaam is ondertussen juist druk bezig andere brandstoffen beschikbaar te maken.
En dan is er nog het hoofd
Dat vind ik misschien wel één van de mooiste kanten van langer vasten. Eten valt ineens drie dagen weg uit je leven.
Geen ontbijt bedenken. Geen boodschappen. Geen lunch maken. Niet koken.Niet tussendoor even iets pakken.
En ondertussen ruik je natuurlijk nog steeds eten, zie je andere mensen eten en weet je dat je zelf hebt besloten het even niet te doen.
Daar gebeurt iets.
Je merkt hoe vaak je aan eten denkt. Wat je mist. Wat je helemaal niet mist. Welke gewoontes sterker zijn dan je dacht.
En soms hoeveel ruimte er ontstaat wanneer al die eetmomenten er even niet zijn.
Daarom vind ik een 72-uurs watervast ook zoveel interessanter dan alleen een metabool experiment. Je leert iets over glucose, glycogeen, vetverbranding en ketonen.
Maar vaak ook over jezelf.
Je hoeft onderweg niet zelf alles te kunnen duiden
Juist omdat ervaringen zo verschillend zijn, vind ik begeleiding belangrijk.
Je hoeft tijdens een vast niet voortdurend te googelen:
Is dit normaal?
Hoort dit erbij?
Moet ik hier iets mee?
Je vertelt wat je merkt en we kijken er samen naar. Soms is iets herkenbaar binnen het vasten. Soms wil ik wat meer weten.
En soms vind ik het belangrijker dat je luistert naar wat je lichaam aangeeft dan dat je koste wat kost die 72 op de teller krijgt.
Want daar gaat deze ervaring voor mij uiteindelijk niet over.
Niet:
kijk mij eens drie dagen niet eten.
Wel:
kijk eens wat mijn lichaam mij drie dagen lang allemaal kan laten zien.
Waarom ik 72 uur watervasten graag in een groep begeleid
Drie dagen niet eten is uiteindelijk iets wat ieder lichaam zelf doet.
En toch heb ik de afgelopen jaren steeds opnieuw gezien hoeveel verschil het kan maken wanneer je die ervaring samen beleeft.
En juist doordat iedereen die drie dagen op zijn eigen manier ervaart, wordt zo’n groep interessant.
De één heeft nauwelijks honger en vindt vooral de kou opvallend. De ander heeft een paar pittige uren en wordt daarna ineens verrast door een rustige energie. Iemand slaapt heerlijk, terwijl een ander merkt dat de nacht juist anders verloopt dan normaal.
Precies daarin zit voor mij een groot deel van de waarde van de groep.
Je herkent jezelf in een ander
Soms gebeurt er iets in je lichaam waarvan je denkt: hè, wat gebeurt hier?
En dan vertelt iemand anders dat zij precies hetzelfde merkt.
Alleen die herkenning kan al rust geven.
Tegelijk zie je ook hoe verschillend lichamen reageren. Wat bij jou op uur 30 gebeurt, hoeft bij iemand anders helemaal niet te gebeuren. Samen vasten maakt daardoor bijna vanzelf zichtbaar dat er geen universele vastenervaring bestaat.
Je hoeft die 72 uur niet alleen in je hoofd te zitten
Eten valt drie dagen weg.
En daarmee vallen ook een heleboel gewone momenten weg: bedenken wat je gaat eten, boodschappen doen, koken, even iets pakken omdat het gezellig is of omdat het nu eenmaal dat tijdstip van de dag is.
Dan kan drie dagen ineens best lang voelen.
Het helpt wanneer je weet dat er op datzelfde moment meer mensen zijn die precies diezelfde 72 uur doorlopen.
Er wordt gedeeld, gevraagd, soms gemopperd en gelukkig ook veel gelachen.
Die ervaring blijft heel persoonlijk. En tegelijkertijd doorloop je die 72 uur samen.
Er is iemand die met je meekijkt
Tijdens de vast ben ik bereikbaar voor vragen en ervaringen.
Ik help je om wat je merkt in context te plaatsen en leg uit wat er in het lichaam zou kunnen gebeuren. Soms helpt alleen wat uitleg al om een gevoel anders te bekijken.
En ik blijf daarbij altijd nieuwsgierig naar jouw lichaam.
Want dezelfde hoofdpijn, kou of vermoeidheid vertelt niet automatisch bij iedereen hetzelfde verhaal. Daarom kijk ik liever naar het geheel dan naar één los signaal.
Dat is voor mij begeleiding.
Niet drie dagen vanaf de zijlijn roepen dat je vooral moet volhouden.
Wel samen kijken naar wat je lichaam gedurende die 72 uur laat zien.
Na ongeveer drie jaar groepen begeleiden weet ik inmiddels één ding heel zeker:
vasten doe je met je eigen lichaam.
Je hoeft het niet helemaal alleen te doen.
Hoe bereid je je voor op 72 uur watervasten, en hoe verbreek je de vast?
Een 72-uurs watervast begint voor mij niet op het moment dat je je laatste hap doorslikt.
De dagen ervoor doen ertoe.
Je wilt niet uitgeput, slecht gevoed en met een agenda die uit zijn voegen barst aan drie dagen zonder eten beginnen. Juist omdat vasten een prikkel is, vind ik het belangrijk dat de omstandigheden eromheen zo goed mogelijk kloppen.
Daarom begint mijn begeleiding al vóór de vast.
De voorbereiding
We kijken naar hoe je die dagen ingaat — lichamelijk, praktisch én mentaal. Wat kun je verwachten? Hoe richt je die dagen in? Waar kun je rekening mee houden? En welke signalen verdienen tijdens het vasten extra aandacht?
Ook iets eenvoudigs als je gewone dagelijkse ritme kan verschil maken. Wanneer je bijvoorbeeld gewend bent aan veel koffie en daar tijdens een watervast ineens volledig mee stopt, kan ontwenningshoofdpijn zich mengen met wat je tijdens het vasten ervaart.
Hoe beter je vooraf weet wat er kan gebeuren, hoe minder je tijdens die drie dagen van ieder gevoel hoeft te schrikken.
En minstens zo belangrijk: je hoeft jezelf vooraf niet alvast half uit te hongeren.
Ik zie veel liever dat iemand goed gevoed en met een stevig fundament aan een vast begint.
En dan komt uur 72
Dat moment heeft iets bijzonders.
Na drie dagen waarin eten volledig uit je dagelijks leven is verdwenen, ligt er ineens weer een maaltijd voor je neus.
Ruiken wordt bijna een belevenis. Een eerste hap kan werkelijk absurd lekker zijn. Ik heb het verbreken van de vast door de jaren heen niet voor niets regelmatig ons koningsmaal genoemd.
Tegelijk is ook dit onderdeel van het proces.
Zodra er weer voeding binnenkomt, begint je lichaam zich opnieuw aan die aanvoer van voeding aan te passen.
Daarom geef ik ook aandacht aan hóé je de vast verbreekt.
Rustig eten. Goed kauwen. Voelen wat er gebeurt. Niet meteen van drie dagen niets naar een complete culinaire inhaalrace.
En misschien is juist dat eerste eten wel een van de interessantste momenten van de hele ervaring.
Hoe smaakt iets ineens? Wanneer voel je verzadiging? Wat doet je buik?
Hoe snel wil je hoofd alweer méér, terwijl je lichaam misschien iets heel anders vertelt?
De 72 uur zijn dan officieel voorbij.
Het waarnemen nog lang niet.
Daarom begeleid ik niet alleen de drie dagen zonder eten. De voorbereiding en het weer gaan eten horen er voor mij net zo goed bij.
Hoe anderen 72 uur watervasten hebben ervaren
In de afgelopen jaren heb ik heel wat mensen tijdens hun 72-uurs watervast mogen begeleiden. Geen twee ervaringen waren hetzelfde. Wat deelnemers achteraf vertelden, laat misschien nog wel het mooist zien hoeveel verschillende lagen zo’n vast kan hebben.
“Bij elke vraag die je hebt staan ze paraat en zonder de begeleiding had ik het überhaupt niet aangedurfd. Fijne mensen, fijne sfeer en deskundig. Absolute aanrader!”
“Vasten met hen was echt een feestje! Hun kennis, warmte en betrokkenheid maakten het tot een diepgaande ervaring. Ik voelde me gesteund, gezien en geïnspireerd.”
“Je voegt ontzettend veel waarde, kennis en veiligheid toe. Het helpt en motiveert enorm.”
“Deze vast heb ik het mentale vlak focus gegeven. Aandacht op hoe ik me voel, wat en waarom ik eet. Ook deze dagen heel bewust voeding en mezelf steeds afvragen wat mijn lichaam nog nodig heeft.”
“Ik voel me zo dankbaar en sterk. Dankbaar dat we dit zo samen mogen en kunnen doen.”
“Je denkt in eerste instantie alleen maar aan het feit dat je 3 dagen niet gaat eten, maar het brengt je zóveel meer. Het is echt een cadeautje voor jezelf, en dat cadeautje gun ik iedereen.”
Nieuwsgierig naar meer ervaringen?
Op de ervaringenpagina lees je meer over hoe eerdere deelnemers hun 72-uurs watervast en de begeleiding hebben beleefd.
Watervasten met je eigen groep
Wat krijg je precies als ik jullie begeleid?
Misschien lees je dit en denk je inmiddels:
Dit zou ik graag eens ervaren.
Dat kan.
Tegenwoordig begeleid ik 72-uurs watervasten voor groepen die zelf samen willen vasten. Heb jij een groep mensen met wie je dit wilt ervaren, dan zoeken we samen een passende datum. Ik begeleid maximaal 12 deelnemers per groep.
Dit krijg je bij mijn begeleiding
- Persoonlijke intake voor iedere deelnemer
- Kennismakings-Zoom vóór de vast
- Uitgebreide voorbereidingsgids
- Vier gezamenlijke Zooms tijdens de 72 uur
- Eigen WhatsAppgroep en toegang tot mij tijdens de vast
- Aparte gids voor het zorgvuldig verbreken van de vast
Kortom: ik begeleid niet alleen de 72 uur zonder eten, maar de hele weg ernaartoe, erdoorheen en er weer uit.
Voor we beginnen
Een 72-uurs watervast begint voor mij niet op het moment dat je stopt met eten.
Iedere deelnemer krijgt vooraf een aantal gerichte vragen en een korte persoonlijke intake. Ik wil weten wie er gaat vasten en zelf kunnen beoordelen of 72 uur watervasten voor die persoon, op dat moment, passend is.
Daarna ontmoeten we elkaar als groep tijdens een kennismakings-Zoom. We nemen de voorbereiding door, je kunt je vragen stellen en je weet voordat we beginnen wie er die drie dagen met je meelopen.
Je ontvangt daarnaast een uitgebreide voorbereidingsgids.
Daarin vind je onder andere hoe je je qua voeding op de vast kunt voorbereiden, recepten voor de dagen ervoor, wat handig is om in huis te hebben, wat je tijdens de vast wel en niet gebruikt en allerlei praktische informatie waardoor je niet tijdens het vasten zelf nog van alles hoeft uit te zoeken.
Vier dagen achter elkaar zien we elkaar
Op de dag waarop de vast begint, ontmoeten we elkaar om 18.00 uur via Zoom.Daarna zien we elkaar iedere dag opnieuw. Vier dagen achter elkaar dus.
De Zooms zijn bewust rond etenstijd, om 18.00 uur. Want eten doen we op dat moment natuurlijk niet. Op de laatste dag komen we een uur eerder samen, om 17.00 uur, zodat we rustig kunnen stilstaan bij het naderende einde van de 72 uur en hoe je daarna weer gaat eten.
Tijdens iedere Zoom geef ik een presentatie over wat er op dat moment ongeveer in je lichaam gebeurt.
Wat gebeurt er met glucose en glycogeen? Waarom neemt vetverbranding toe? Wat doen ketonen? Welke veranderingen vinden er verder plaats wanneer er al langere tijd geen voeding binnenkomt?
Maar de Zooms zijn nadrukkelijk niet alleen een lesje fysiologie.
Er is ruimte om te vertellen hoe het met je gaat, ervaringen uit te wisselen, vragen te stellen en te horen hoe anderen diezelfde uren beleven.
Tussen de Zooms door ben ik er ook
Voor iedere groep maak ik een eigen WhatsAppgroep.
Daar ben ik tijdens de vast bereikbaar en deel ik gedurende de dagen berichten, uitleg en aanmoediging. Ik vertel regelmatig iets over wat er rond dat moment fysiologisch ongeveer gebeurt en natuurlijk is er alle ruimte om te delen wat jij ervaart.
Want tijdens drie dagen zonder eten kun je van alles merken.
Je kunt het koud hebben. Hoofdpijn krijgen. Je energie kan veranderen. Je maag kan ineens van zich laten horen. Of je voelt iets waarvan je simpelweg denkt:
hoort dit erbij?
Dan hoef je dat niet alleen te bedenken of op internet naar een antwoord te zoeken.
Je vertelt me wat je merkt en ik denk met je mee. Soms past iets heel goed bij wat we vaker tijdens langer vasten zien. Soms wil ik wat meer van je weten. En soms vind ik een signaal reden om niet stoer door te gaan, maar juist serieus te kijken of het verstandig is de vast te verbreken.
Die afweging hoort voor mij óók bij goede begeleiding.
Het doel is nooit om koste wat kost 72 uur op de teller te krijgen.
En dan is er nog de groep
Misschien is dat wel een van de leukste onderdelen.
Want terwijl jij op uur 38 ineens heel serieus over een boterham kunt fantaseren, zitten er andere mensen in diezelfde WhatsAppgroep die precies begrijpen wat je bedoelt.
Door de jaren heen heb ik gezien hoeveel steun er vanzelf in zo’n groep ontstaat. Er wordt gedeeld. Gevraagd. Aangemoedigd. Soms gemopperd. En gelukkig ook ontzettend veel gelachen.
Iedereen vast met zijn eigen lichaam en iedereen ervaart die 72 uur anders. Maar je hoeft ze niet helemaal alleen te doorlopen.
Ik faciliteer de groep, hou in de gaten wat er speelt, geef richting waar dat nodig is en zorg dat er gedurende die dagen een plek is waar alles samenkomt.
Na 72 uur: weer gaan eten
Ook het verbreken van de vast hoort bij mijn begeleiding.
Je ontvangt daarvoor een aparte gids, waarin ik uitleg hoe je na drie dagen zonder voeding het eten rustig weer opbouwt en waar je daarbij op kunt letten.
Onze laatste Zoom is om 17.00 uur, vlak voordat de 72 uur erop zitten. We gaan dus niet met z’n allen koken of gezamenlijk voor het scherm onze eerste maaltijd eten.
Ik bereid je voor op wat er daarna komt.
Welke eerste maaltijd past? Hoeveel eet je? Waarom rustig? Wat kun je de uren en dagen daarna merken? En hoe voorkom je dat drie dagen niet eten eindigt in: mooi, en nu wil ik alles tegelijk.
Wanneer jouw 72 uur erop zitten, verbreek je de vast zelf, in je eigen omgeving en op je eigen moment.
Maar je hoeft ook dát niet onvoorbereid te doen.
Van de eerste intake tot de voorbereiding, van vier gezamenlijke Zooms en drie dagen WhatsAppcontact tot het zorgvuldig weer gaan eten:
ik begeleid de hele ervaring.
De begeleiding van jullie volledige groep kost €1.800.
Het maakt daarbij niet uit of jullie met vier, acht of twaalf deelnemers zijn. De prijs geldt voor de groep als geheel; ik begeleid maximaal 12 deelnemers.
Je hoeft als groep nog geen datum te weten voordat je contact opneemt. Die zoeken we samen uit.Lijkt het je mooi om dit met je eigen groep te ervaren?
(via de knop hieronder opent er een mail wat je zelf kunt aanvullen en versturen)
Lees hier de van toepassing zijnde algemene voorwaarden. Met je aanmelding ga je akkoord met deze voorwaarden.
Wil je wel graag aansluiten, maar heb je geen eigen groep?
Ik werk niet meer met een doorlopende individuele inschrijving voor watervasten. Heel af en toe organiseer ik wél spontaan een losse pop-up vast waarbij je individueel kunt aansluiten. Wanneer ik dat doe, kondig ik het hier op de website en via Instagram aan.
Watervasten is één stukje van een veel groter verhaal
Watervasten heeft de afgelopen jaren een bijzondere plek in mijn werk gekregen.
Drie dagen zonder eten maken soms heel zichtbaar hoeveel er in je lichaam voortdurend wordt aangepast, geregeld en op elkaar afgestemd.
En juist daardoor werd voor mij iets anders steeds interessanter.
Wat gebeurt er tijdens al die gewone dagen waarop je wél eet?
Welke invloed hebben je voeding, je darmen, je slaap, licht, beweging, stress en het ritme waarin je leeft?
Hoe grijpen al die losse stukjes op elkaar in?
Dat grotere verhaal kreeg uiteindelijk een naam: A Pinch of Salt.
Je begrijpt beter dat een keuze zelden op zichzelf staat.
Daarin neem ik je zeven weken mee in de samenhang tussen voeding, leefstijl en fysiologie. Je leert begrijpen waarom je lichaam kan reageren zoals het reageert, welke omstandigheden daarbij een rol spelen en waar je zelf naar kunt kijken.
Zodat gezondheid steeds minder voelt als een verzameling losse adviezen.
En steeds meer als iets wat je kunt leren verstaan.
Fijn dat je hier was.
Ik hoop dat je na het lezen met iets meer verwondering naar je lichaam kijkt — tijdens een vast én op alle gewone dagen daartussen.
Liefs,
Ingrid
Wil je verder de diepte in?
Misschien ben je vooral benieuwd naar wat je tijdens die drie dagen merkt. Of wil je juist begrijpen wat er ondertussen in je lichaam gebeurt.
72 uur watervasten: waarom drie dagen niets eten meer laat zien dan je denkt
Over honger, gewoontes, eetmomenten en wat er zichtbaar wordt wanneer eten even uit je dagelijks ritme verdwijnt.
→ Lees het artikel
Wat gebeurt er in je lichaam tijdens 72 uur watervasten?
Over glucose en glycogeen, vetzuren, ketonen, autofagie en waarom je lichaam daarbij geen stopwatch draagt.
→ Duik in de fysiologie