Sommige mensen lopen jarenlang op afstand met je mee, zonder ooit helemaal te kunnen weten hoeveel ze voor je betekenen.
Gisteravond was ik weer eens ouderwets bij een concert van Ilse DeLange. Vroeg aanwezig, wachten voor een dichte poort en zorgen dat je, zodra die eindelijk opengaat, een mooi plekje vooraan bij het podium bemachtigt.
Terwijl ik daar stond dacht ik ineens: waarom wil ik dat eigenlijk nog steeds zo graag? Om dichtbij te zijn? Om contact te maken? Een blik uit te wisselen?
Misschien wel.
Overigens schopte dit avondje mijn gebruikelijke slaap ritueel en daarmee circadiaanse ritme natuurlijk behoorlijk in de war. Laat licht, laat naar bed… alles wat ik normaal gesproken zo keurig probeer te bewaken. Maar leefstijl moet wat mij betreft ook nog steeds léven zijn. En sommige avonden zijn een paar uur minder perfect ritme meer dan waard.
Want Ilse DeLange is al sinds 1998 in mijn leven. En als ik dat zo opschrijf, realiseer ik me pas hoe bijzonder dat eigenlijk is. Bijna dertig jaar waarin haar muziek steeds opnieuw ergens opdook. Soms op de voorgrond, soms wat meer op de achtergrond, maar eigenlijk nooit helemaal weg.
Hè, wie is dát?
Ik weet zelfs nog precies waar ik reed toen ik haar voor het eerst hoorde. In de auto, de radio aan, en ineens was daar die stem.
Mijn reactie was onmiddellijk: hé, wie is dát?
Ik was verkocht.
Mijn eerste concert volgde niet veel later in Tivoli in Utrecht. Daar werd ik ook lid van de fanclub. Mijn eerste fanclub ooit en, voor zover ik me kan herinneren, ook meteen mijn enige. Blijkbaar was dit dus geen kortstondig enthousiasme.
Ilse bleef.
In de jaren daarna zag ik haar vaak optreden. Concerten, festivals, allerlei podia. Zeker in die beginjaren heel veel. Ik herinner me hoe geconcentreerd ze kon zingen, regelmatig met haar ogen dicht, alsof er op dat moment niets anders bestond dan zij en de muziek.
En dan waren er haar verhalen tussendoor. Die vond ik vaak minstens zo leuk als de liedjes zelf. Bart, haar partner en drummer, vond die verhalen soms geloof ik iets minder geschikt voor een eindeloze uitvoering, want dan begon hij vanaf zijn drumstel subtiel te tikken als teken dat het misschien tijd werd voor het volgende nummer.
Ik kon daar enorm van genieten. Net als van het vragenvuur tijdens de fanmeets. Jammer dat die er niet meer zijn.
Maar dan ben je dus… fan?
Ik vind fan nog steeds zo’n gek woord. Wat betekent het eigenlijk? Dat iemand die jou nauwelijks kent toch verweven kan raken met jouw leven?
Dat je hart daadwerkelijk een klein sprongetje maakt wanneer ilsedelangemusic ineens een post van je heeft geliket? Dat je een poster koopt, hem thuis uitrolt en daar onverwacht een grappige, door Ilse geschreven boodschap op ontdekt?
Of dat je tijdens een reis door Amerika een berichtje op Twitter stuurt omdat haar muziek precies past bij waar jij op dat moment bent, en vervolgens ook nog antwoord krijgt?
Ik weet nog dat we in Los Angeles waren en dat er zelfs een klein Twittergesprekje ontstond over waar je in Venice Beach lekkere koffie kon drinken. Intelligentsia op Abbot Kinney.
Natuurlijk weet ik dat nog.
AFSTAND & NABIJHEID
Wanneer mag die afstand even wat kleiner worden?
Toch durfde ik lange tijd nauwelijks om een foto met haar te vragen of haar na afloop van een concert aan te spreken. Mijn ‘aapje’ vertelde me dat dat echt not done was. Iemand die zo vaak bekeken, aangesproken en herkend wordt, moet toch ook gewoon na haar werk naar huis kunnen zonder dat er alweer iemand iets van haar wil?
Dat vind ik eigenlijk nog steeds.
Maar ik ben daar in de loop der jaren wel iets anders naar gaan kijken. Want hoe mooi is het om iemand rechtstreeks te kunnen vertellen wat haar muziek, woorden, stem en levenshouding met je doen?
En misschien is het, goed gedoseerd, ook gewoon heel fijn om dat te ontvangen. Want als iedereen uit respect op afstand blijft, mis je als artiest misschien óók iets: werkelijk horen en voelen wat jouw werk voor iemand betekent.
Dus schoorvoetend kwamen er door de jaren heen toch een paar foto’s.
De meet & greet die ik in 2019 op Tuckerville won, blijft daarom heel bijzonder. Eindelijk hoefde ik niet eerst die hele innerlijke discussie te voeren over wel of niet storen. Er was gewoon even tijd voor een foto en een paar woorden.
Daar werd ook die ietwat rare squeeze-knuffelfoto gemaakt die aan het hoofd van dit blog staat.
Niet mijn mooiste foto. Wel een van mijn dierbaarste.
Overigens is er ook deze betere foto van dat moment
Die kleine dingen
Het zijn van die ogenschijnlijk onbelangrijke details die zich ergens in je geheugen nestelen en waarvan je jaren later verbaasd bent dat je ze nog precies weet.
Zoals die poster. Ooit gekocht bij een concert, thuis uitgerold en toen pas ontdekken dat Ilse er zelf iets op had geschreven.
Zo’n ding wordt dan ineens geen poster meer. Het wordt een herinnering.
Muziek als tijdmachine
Maar uiteindelijk zijn het niet die foto’s, likes of Twitterberichtjes waardoor Ilse al die jaren is gebleven. Het is natuurlijk vooral de muziek.
Er zijn liedjes en albums die voor mij inmiddels onlosmakelijk verbonden zijn met bepaalde periodes in mijn leven. Ik hoef ze maar te horen en ik ben er weer.
Een van mijn dierbaarste herinneringen is Amerika. Intens gelukkig, door dat enorme Amerikaanse landschap rijden en ondertussen het toen nieuwe album Next to Me eindeloos op repeat. Die muziek en die reis zijn voor mij voorgoed met elkaar verbonden.
En zo zijn er door de jaren heen steeds opnieuw teksten geweest die precies leken te vertellen waar ik op dat moment in mijn leven was. Soms zelfs zó raak dat je denkt: hoe kan iemand die mijn leven helemaal niet kent woorden schrijven die hier zo precies bij passen?
Wat ik daarom ook zo mooi vind, is wanneer Ilse vertelt dat de betekenis van haar eigen liedjes in de loop van de jaren kan veranderen. Een tekst die ooit vanuit één ervaring werd geschreven, kan jaren later ineens iets heel anders betekenen.
Dat herken ik. Want wij veranderen natuurlijk ook. Er komen ervaringen bij. Liefde, verdriet, verlies, geluk, teleurstellingen, nieuwe keuzes, afscheid en groei. Je kijkt later anders naar gebeurtenissen dan toen je er middenin zat.
De woorden van een lied veranderen niet. Maar jij wel.
En daardoor kan een lied dat al twintig jaar bestaat ineens opnieuw binnenkomen, op een laag die er de eerste keer nog helemaal niet was.
Misschien is dát wel een van de redenen waarom Ilse voor mij blijft.
VAKVROUWSCHAP
Talent is één ding. Er iets mee doen is iets anders.
Natuurlijk is er allereerst haar talent. Die stem is voor mij nog altijd ongeëvenaard. Ze is muzikaal, speelt gitaar, schrijft prachtige teksten en staat na al die jaren nog steeds op een podium alsof daar precies de plek is waar ze hoort.
Maar inmiddels bewonder ik haar vakvrouwschap minstens zozeer.
Want talent hebben is één ding. Er daadwerkelijk iets mee dóén is iets heel anders.
Door de jaren heen heb ik Ilse ook onzeker gezien. Kwetsbaar. Emotioneel. Met tranen. Ze heeft zelf verteld over onzekerheden, ook over haar eigen schrijven en kunnen. Juist dat menselijke heeft ze volgens mij nooit echt verstopt.
Tegelijkertijd zie je iemand die steeds meer op zichzelf heeft leren vertrouwen. Die moeilijke keuzes maakt. Dingen probeert. Soms valt en weer opstaat. Zichzelf opnieuw uitvindt. Plezier blijft houden in wat ze doet en anderen ondertussen inspireert om óók iets uit hun eigen mogelijkheden te halen.
En die, laten we dat vooral niet vergeten, gewoon ontzettend goed is in haar vak.
Vroeger moest ik soms nog uitleggen wie Ilse DeLange was wanneer ik over haar vertelde. Dat hoeft inmiddels al heel lang niet meer.
Zoiets komt niet zomaar aanwaaien.
DE ONDERNEMER IN MIJ
Waarom dat mij ook als ondernemer raakt
Misschien is dat ook waarom ik haar levenshouding steeds meer ben gaan bewonderen.
Ondernemen komt namelijk niet met een simpele gebruiksaanwijzing. Je begint meestal ergens omdat je ergens goed in bent, ergens veel van weet of omdat je iets wilt maken of betekenen. En vervolgens ontdek je dat ondernemer zijn betekent dat je er ineens een hele verzameling beroepen bij hebt waarvoor niemand je ooit heeft opgeleid.
Je moet je eigen vak kennen, maar óók kunnen schrijven, communiceren, verkopen, zichtbaar zijn, keuzes maken, techniek begrijpen, administratie doen, problemen oplossen, vooruitdenken en beslissingen nemen over dingen die helemaal niet tot je oorspronkelijke vakgebied behoren.
Sommige dingen lukken. Andere totaal niet.
Soms ontdek je pas dat je iets had moeten weten nadat je het al verkeerd hebt gedaan. Soms werk je ontzettend hard en gebeurt er alsnog iets waar je geen enkele invloed op hebt. En goed zijn in wat je doet, betekent helaas niet automatisch dat succes vanzelf volgt.
Daarom raakt die levenshouding van Ilse me.
Niet omdat ik denk dat ik moet worden zoals zij. Wel omdat ik in haar iets herken van hoe ik zelf in het leven en in mijn werk wil blijven staan.
Je talent gebruiken. Het serieus nemen. Er steeds beter in willen worden. Moeilijke keuzes niet uit de weg gaan. Niet na iedere misstap concluderen dat je dus blijkbaar de verkeerde kant op bent gegaan.
Bereid zijn om te vallen. Voelen als iets pijn doet. Leren van wat er gebeurde. Het zand van je afschudden en opnieuw proberen.
En ondertussen vooral je plezier, nieuwsgierigheid en jezelf niet kwijtraken.
Misschien zit succes uiteindelijk ook daarin. Niet alleen in wat je bereikt, maar in het werkelijk gebruiken van wat er in je zit en daar iets mee doen wat betekenis heeft. Voor jezelf én, als je geluk hebt, voor anderen.
TOT SLOT
En dus stond ik daar weer
Gisteravond stond ik dus weer vooraan. Na twee jaar geen liveconcert van Ilse te hebben bijgewoond.
Er was geen blik waarvan ik zeker wist: ja, die was voor mij. Geen foto. Geen gesprekje.
En dat hoefde ook niet.
Ik stond daar en nam het allemaal weer even in. De muziek, die stem, het vakvrouwschap, het plezier. Maar ook alle herinneringen die inmiddels aan die muziek vastzitten. Amerika. Tivoli. Tuckerville. Fanmeets. Twitter. Die gekke poster. Die paar foto’s. Wie ik toen was en wie ik nu ben.
Een rode draad sinds 1998.
Misschien is fan uiteindelijk toch niet zo’n gek woord. Al vind ik het nog steeds een beetje raar.
Wat ik wél weet, is dat sommige mensen je, zonder dat ze zelf ooit helemaal kunnen weten hoeveel, laten zien wat er mogelijk is wanneer je je talent serieus neemt, jezelf blijft, blijft leren en steeds opnieuw durft door te gaan.
Ilse is voor mij zo iemand.
Be like Ilse DeLange, zou ik bijna zeggen.
Mijn hart was gisteravond in ieder geval weer gevuld. En opgeladen. ❤️
En nu ben ik benieuwd: wie of wat inspireert jou om het beste uit jezelf te halen?
Liefs,
Ingrid